حوزه علمیه مروی

تحلیــل و نقد مســتندات احــکام اجبار به فروش و تســعیر کالای احتکار شده در چارچوب فقه حکمرانی از منظر امام خمینی (ره)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

چکیده
احتکار به‌‌عنوان یکی از پدیده‌های اقتصادی و راه‌های نامشروع کسب درآمد که تاثیرات منفی بر نظام اقتصادی جامعه گذاشته و موجب اختلال در نظم اجتماعی می­شود، از طرفی به‌‌حوزه حاکمیتی و از جهتی به‌‌حوزه مالکیت فردی مرتبط می­شود، لذا از جنبه‌های متعددی محل اختلاف و بحث میان فقهاء واقع شده است. پژوهش حاضر به‌‌بررسی حکم احتکار از جهت اجبار محتکر به‌‌فروش و همچنین مسئله قیمت­گذاری کالای احتکار شده، از دیدگاه امام خمینی 7 پرداخته است. در این تحقیق باروش توصیف و تحلیل ضمن بررسی اقوال فقهاء امامیه و ادله آنها در این مسأله روشن گردید که امام خمینی7 ضمن حکم به‌‌اجبار محتکر بر فروش، علی رغم اینکه حوزه اختیارات و ولایت حاکم را گسترده و مطلق می­داند اما قیمت­گذاری کالای احتکار شده را صرفاً حق صاحب کالا دانسته است. البته در صورتی که صاحب کالا اجحاف کند و قیمت بالا تعیین کند، بدون آنکه قیمت خاصی تعیین شود، حاکم او را بر پایین آوردن قیمت مجبور می­کند. با این وجود در صورتی که محتکر از تعیین قیمت خودداری کند، با توجه به‌‌وظایف و اختیارات حاکم در رفع مشقت و برقراری نظم در جامعه، قیمت­گذاری توسط حاکم انجام خواهد شد.

کلیدواژه‌ها